De kracht van complimenten: wat ze doen met je brein en verbinding

Laatst bijgewerkt: 3 februari 2026

Op 1 maart is het Wereld Complimentendag. Een mooie reminder, maar eerlijk is eerlijk: een oprecht compliment kan elke dag waardevol zijn.
https://www.timeanddate.com/holidays/fun/world-compliment-day

Complimenten lijken klein, maar ze kunnen veel doen. Voor de sfeer in een vriendschap, je relatie, op werk, en soms ook voor hoe je je mentaal voelt. Het is een simpele vorm van erkenning. En erkenning is een basisbehoefte.

Wat gebeurt er in je brein bij een compliment

Onderzoek laat zien dat sociale waardering en positieve feedback door het brein kunnen worden verwerkt als een beloning. In hersenonderzoek wordt daarbij vaak gekeken naar de striatum regio’s, die ook betrokken zijn bij beloning en motivatie.

Een bekende studie in Neuron liet zien dat sociale beloningen zoals een goede reputatie en positieve feedback dezelfde beloningscircuits kunnen activeren als geldelijke beloning.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18439412/

Ook andere studies beschrijven dat lof en aandacht samenhangen met activatie van het beloningssysteem, waaronder de ventrale striatum.
https://www.nature.com/articles/srep24561

Belangrijk: dit betekent niet dat een compliment alles oplost. Wel dat het een kleine, positieve prikkel kan zijn die verbinding en motivatie ondersteunt.

Oprecht werkt anders dan slijmen

Niet elk compliment voelt hetzelfde. Als iets overdreven is of niet echt klopt, voelt het vaak als ongemakkelijk. Interessant genoeg is daar ook onderzoek naar gedaan. Een fMRI studie vergeleek oprechte lof met vleierij en liet verschillen zien in hoe mensen het waarderen en verwerken. De kern: betrouwbaarheid en oprechtheid doen ertoe.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9974641/

Waarom complimenten extra waardevol kunnen zijn in drukke tijden

Gen Z en millennials leven vaak met veel prikkels, vergelijking en druk. Juist dan kan een klein moment van erkenning helpen om even te landen. Niet als snelle fix, maar als micro moment van verbinding.

Complimenten helpen vooral als ze bijdragen aan:
• Veiligheid: ik mag er zijn
• Verbinding: ik hoor erbij
• Groei: ik zie dat ik vooruitga

Zo geef je een compliment dat echt binnenkomt

Hier zijn 7 praktische regels die bijna altijd werken.

1) Wees concreet

Niet alleen “goed gedaan”, maar benoem wat je zag.
Voorbeeld: “Ik zag hoe je rustig bleef in dat gesprek. Dat vond ik sterk.”

2) Benoem gedrag of inzet, niet alleen talent

Dit sluit aan bij wat veel onderwijs en psychologie bronnen adviseren: prijs de aanpak, strategie en inzet.
https://www.apa.org/education-career/k12/using-praise

Voorbeeld: “Je bleef oefenen tot het lukte. Dat doorzetten is echt bewonderenswaardig.”

3) Vertel het effect

Voorbeeld: “Door jouw bericht voelde ik me minder alleen.”

4) Houd het geloofwaardig

Eén oprechte zin is beter dan vijf overdreven zinnen.

5) Maak het persoonlijk

Voorbeeld: “Ik waardeer dat jij altijd checkt hoe het echt met me gaat.”

6) Vermijd uiterlijk als standaard compliment

Uiterlijk kan natuurlijk, maar maak het niet de default. Veel mensen krijgen juist weinig waardering voor hun karakter, keuzes of groei.

7) Kies timing met aandacht

Een compliment tussen twee meldingen door kan alsnog oké zijn, maar het werkt sterker als je echt even aanwezig bent.

Voorbeelden die je zo kunt gebruiken

Voor een vriend of vriendin
• “Ik vind het mooi hoe eerlijk jij durft te zijn, ook als het spannend is.”
• “Je hebt me vandaag echt geholpen door even te luisteren.”

Voor je partner
• “Ik voel me veilig bij jou omdat je niet meteen oplost, maar eerst begrijpt.”
• “Dank je dat je me ruimte gaf. Dat deed me goed.”

Op werk of school
• “Je uitleg was helder. Daardoor snapte ik het meteen.”
• “Je nam verantwoordelijkheid zonder drama. Dat maakte het voor iedereen fijner.”

Complimenten ontvangen is voor veel mensen lastig

Sommige mensen voelen zich ongemakkelijk bij complimenten, zeker als je zelfbeeld laag is of als je gewend bent om vooral kritiek te horen. Dat is normaal.

Drie simpele manieren om het toch te oefenen:

1. Zeg alleen “dank je wel” en laat het even staan

2. Herhaal het compliment in je hoofd zonder het weg te duwen

3. Vraag door als je het niet voelt: “Wat maakte dat je dat opviel”

Je hoeft het niet meteen volledig te geloven om het wel te ontvangen.

Mini challenge: 5 dagen, 5 complimenten

Dag 1: geef een compliment over iemands inzet
Dag 2: geef een compliment over iemands karakter
Dag 3: geef een compliment over iemands keuze of grens
Dag 4: geef een compliment dat je normaal alleen denkt
Dag 5: geef een compliment aan iemand die het niet verwacht

Klein, maar vaak merkbaar in sfeer en verbinding.

Wat dit met Like Charlie te maken heeft

Like Charlie is er om mentale gezondheid bespreekbaar te maken en open gesprekken te stimuleren. Complimenten kunnen daar een rol in spelen, omdat ze helpen bij verbinding en een gevoel van gezien worden.

Bekijk alle T shirts met verhaalprints:
https://www.likecharlieclothing.com/collections/t-shirts

Ontdek het vragenspel om makkelijker echte gesprekken te voeren:
https://www.likecharlieclothing.com/collections/vragenspellen

Lees ons verhaal en wie Charlie is:
https://www.likecharlieclothing.com/pages/het-verhaal

Hulpbronnen als je mentaal niet lekker zit

Een compliment kan fijn zijn, maar als je echt vastloopt is extra steun belangrijk.
Jongeren: https://www.injebol.nl/
Volwassenen: https://wijzijnmind.nl/

Bronnen

Wereld Complimentendag datum:
https://www.timeanddate.com/holidays/fun/world-compliment-day

Sociale beloning en beloningssysteem in het brein (Neuron, Izuma et al., 2008):
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18439412/

Lof en aandacht en activatie van het beloningssysteem (Scientific Reports, 2016):
https://www.nature.com/articles/srep24561

Oprechte lof versus vleierij (Fujiwara et al., 2023, open access):
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9974641/

Praktische richtlijnen voor effectieve praise (APA):
https://www.apa.org/education-career/k12/using-praise